Bezienswaardigheden Split

Het paleis van Diocletianus

Diocletianus begon in 295 en hield tien jaar toezicht op de winning van steen uit het naburige Brac en de bouw van zijn paleis. Het paleis meet 215m van oost naar west en de muren zijn 26m hoog. Balancerend tussen de klassieke en de middeleeuwse christelijke beschaving, is het paleis van Diocletianus een samensmelting van alle stijlen die eraan voorafgingen.

Het paleis is nu het commerciële en residentiële centrum, een ontwikkeling die dateert uit de 7e eeuw, toen omwonenden vluchtten naar het ommuurde paleis om te ontsnappen aan binnenvallende barbaren.

De symmetrische lay-out van de structuur met zijn twee kruisende straten is klassiek, maar het grootste deel van het paleis weerspiegelt het eclecticisme van de late oudheid. Gedeeltelijk een keizerlijke villa en gedeeltelijk een versterkt kamp, het paleis is opmerkelijk voor de diversiteit van vormen, die de achthoekige koepel van het mausoleum (kathedraal van St. Domnius), de rechthoekige Tempel van Jupiter, de kruisvormige lager gelegen niveau van de Vestibule, en ronde tempels voor Cybele en Venus omvatten. Het uitgestrekte Romeinse Rijk van de late oudheid absorbeerde gemakkelijk buitenlandse invloeden, dat terug te zien is in de Egyptische sfinxen buiten de tempel van Jupiter en het mausoleum, herbouwd als de Kathedraal van Sint Domnius.

De ceremoniële ingang is de Peristil (Peristyle), een rechthoek van 35 x 13m en een paar stappen onder het niveau van de omliggende straten gelegen. De lange zijden zijn bekleed door zes granieten zuilen en twee pieren met Corinthische kapitelen, de kolommen zijn met elkaar verbonden door bogen versierd met een stenen fries. In de noordoostelijke hoek bevindt zich de kleine renaissance kerk van St. Rok, daterend uit de 16e eeuw. De westelijke zijde van de rechthoek wordt omsloten door een aantal middeleeuwse gebouwen die passen binnen de oude kolommen. De loggia met Romaanse kolommen op de Grisogono-Cipci paleis is tevens prachtig.

De zuidelijke kant van de Peristil wordt omsloten door de Protiron, een ingang tot de keizerlijke gedeeltes : een driehoekige gevel wordt ondersteund door vier kolommen met een boog tussen de twee centrale kolommen. Onder de boog bevond vroeger de keizerlijke loggia zich. Aan elke kant van de Protiron werden kapellen gebouwd tussen de kolommen.

De trap aan de linker kant leidt naar de kelder zalen, die een sterk gevoel van grandeur behouden hebben ondanks de vele kraampjes met lokale sieraden en kunstnijverheid.

Het paleis van Diocletianus werd opgenomen tot een UNESCO werelderfgoedlijst in 1979 door de unieke culturele en historische waarde. Het is een geweldige plek om ten allen tijden bezoeken, maar als de duisternis neerdaalt over het paleis en de drukte minder wordt is het een van de meest romantische plekjes van Kroatië.

Stedelijk Museum

Binnen het paleis bevindt zich het stadsmuseum van Split dat de geschiedenis van Split vertelt in een serie van tekeningen, wapenschilden, wapens, meubels, munten en documenten. Het is een prachtige manier om een bezoek te plaatsen in de historische context van Split.

Archeologisch Museum

Een andere attractie is het uitstekende archeologische museum van Split, dat fascinerende artefacten bevat uit de Romeinse en vroeg-christelijke periode. Meest interessant zijn de reliëfs op basis van Illyrische mythische figuren. Opgericht in 1820, is dit museum het oudste museum in Kroatië met de meeste van haar monumenten uit Centraal-Dalmatië, met name Salona. De collectie omvat Grieks aardewerk, Romeins glas en een uitgebreide verzameling van oude munten.

Museum van de Kroatische Archeologische Monumenten

Voor liefhebbers van archeologie is het Museum van de Kroatische Archeologische Monumenten zeer interessant. Er zijn geschriften die teruggaan tot de dagen van de Kroatische heersers tussen de 9e en 12e eeuw. De stenen fragmenten, middeleeuwse grafstenen, en munten tonen de geschiedenis uit de tijden van de Kroatische heersers uit de middeleeuwen.

Etnografisch Museum

Niet ver van het paleis, in het centrum van Split is deze collectie kostuums, gereedschappen, sieraden, wapens en muziekinstrumenten die een idee geven van het dagelijks leven door de geschiedenis van Split heen.

Mestrovic Gallery

Kunstliefhebbers zullen de Mestrovic Gallery in Split niet willen missen. Ivan Mestrovic was de meest bekende moderne Kroatische beeldhouwer en zijn werken zijn prachtig weergegeven in dit museum, dat ooit zijn verblijfplaats was. Vlakbij is Kastelet gelegen, een fort dat Mestrovic ontworpen heeft om zijn houtreliëfs "Het leven van Christus" te huisvesten. Daarna kan men genieten van een wandeling op in het park op de heuvel Marjan met een spectaculair uitzicht. Een andere, meer gemakkelijk toegankelijk sculptuur van Mestrovic is het standbeeld van Grgur Ninski buiten de noordelijke muur van het paleis van Diocletianus.

Galerij van Schone Kunsten

Onlangs geïnstalleerd in een glamourieus nieuwe gebouw, dat een voormalig ziekenhuis is geweest, heeft de Galerij van de Schone Kunsten een uitgebreide collectie van de Kroatische kunstenaars van oude meesters tot hedendaagse kunstenaars.